Yüzde 25 Kira Artış Sınırı Her Durumda Geçerli mi? Kira-Der’den Kiracılara Kritik Uyarı
Türk Borçlar Kanunu’na eklenen geçici maddelerle getirilen yüzde 25 kira artış sınırı, kiracının rızasıyla imzalanan yeni sözleşmeler için bağlayıcı olmayabiliyor. Antalya Kira-Der Başkanı Cengiz Kul, “Kiracılar korku ile sözleşme imzalamasın, fazla ödemeleri geri alamazlar” diyerek önemli uyarılarda bulundu.
Konut kiralarında artışlara sınırlama getiren ve yıllık en fazla yüzde 25 artış yapılabileceğini öngören Türk Borçlar Kanunu’ndaki geçici düzenlemeler, kiracıların lehine bir güvence sunsa da her durumda geçerli olmayabiliyor. Antalya Kiracılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (KİRA-DER) Başkanı Cengiz Kul, bu konuda özellikle kira sözleşmesi yenilemelerine dikkat çekti.
Yargıya yansıyan bazı örneklerde, kiracının serbest iradesiyle imzaladığı kira sözleşmelerindeki artış oranları yüzde 25 sınırını aşsa bile geçerli sayılıyor. Kul, bu durumun kiracılar açısından ciddi bir yanılgıya yol açtığını belirterek, “Kiracılar korku ile evden çıkmamak adına bu sözleşmeleri imzalıyor ama sonra fazla ödenen kira bedellerini geri almak istediklerinde mahkemeler bunu kabul etmiyor” dedi.
“Serbest iradeyle imzalanan sözleşmeler geçerli sayılıyor”
Kira-Der Başkanı Kul, bazı kiracıların ev sahibiyle anlaşarak yeni dönem kira bedelini artırdığını, ancak daha sonra bu artışın kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle iadesini talep ettiğini anlattı. Ancak bu tür taleplerin genellikle reddedildiğini vurgulayan Kul, “Kiracının irade fesadına uğradığını yani baskı altında kaldığını ispatlaması gerekiyor. Aksi takdirde, fazla ödediği kira bedelini geri alma ihtimali yok” dedi.
“Kira sözleşmesi imzalanırken hukuki destek alınmalı”
Kul, özellikle yeni kira sözleşmeleri imzalanırken kiracıların hukuki danışmanlık almasının önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Sözleşme serbestisi gereği taraflar yeni dönem için diledikleri kira bedelinde anlaşabilir. Ancak bu anlaşma baskı altında yapılmışsa, ispat yükü kiracıya aittir. Bu nedenle, sözleşme yapılmadan önce mutlaka bir uzmana danışılmalı.”
“Sözleşme bittiğinde geri ödeme talebi mümkün değil”
KİRA-DER Başkanı, bazı kiracıların kira sözleşmesi sona erdikten sonra geçmişte fazla ödeme yaptıklarını fark ederek bu bedelleri geri almaya çalıştığını ancak bunun mümkün olmadığını da ekledi:
“Mahkemeler, kira ilişkisi süresince ödenen fazla bedellerin geri istenmesini dürüstlük kuralına aykırı buluyor. Kiracılarımız bu konuda yanlış yönlendirilmemeli.”
Cengiz Kul’un açıklamaları, kira artışlarının sınırlandığı bu dönemde kiracıların haklarını koruyabilmesi açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Uzmanlar da, hem kiracıların hem ev sahiplerinin yasal sınırlar ve haklar konusunda bilinçlenmesinin, anlaşmazlıkların önüne geçeceği görüşünde.